Enschede, een gemeente gelegen in de provincie Overijssel, is vaak doorverwijzing van ‘Holland’ genoemd. Deze benaming kan verwarring zaaien tussen deze plaats en de landstreek Holland. In dit artikel zullen we ons richten op het begrijpen van de connecties tussen Enschede en het Nederlandse landschap Holland.
Geschiedenis en cultuur
Holland is een gebied in het westelijke gedeelte van het land, bekend om zijn ligging aan het IJsselmeer. Het bestaat uit vier provincies: Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht (waarbij de Randstad wordt begrepen) en Friesland https://holland-casino-enschede.nl/ is een zelfstandige provincie in het noorden. In de tijd van de Nederlandse kolonisatie was er sprake van landinname door waterafvoer en zeegeulen opgespoeld grond die aangedikt was met slib, dat men » Holland » genoemd heeft.
Dit zet ons aan tot reflectie over hoe het is gekomen dat Enschede door sommige mensen ‘Holland’ wordt genoemd. Dit kan te maken hebben met de economische connecties tussen deze steden en andere delen van Nederland, voornamelijk gebaseerd op een historisch gegeven: waterverkeer.
In Enschede zijn verschillende zaken spelen die direct of indirect verband houden met het ontstaan van dit fenomeen. Een van de meest opvallende connecties is dat bepaalde bedrijfssectoren zich hier vestigden en er een sterke economische basis kregen.
Betekenis van ‘Holland’
Een fundamentele vraag kan gesteld worden over wat deze naam precies betekent in de context van Enschede. Wat is eigenlijk Holland? Het antwoord ligt meer bij cultureel erfgoed, waarden die men associeert met het traditionele Nederlandse landschap en zijn geschiedenis.
De term ‘Holland’ verwijst naar een gebied dat vaak wordt geassocieerd met landinrichting, dijkenbouw en de strijd tegen water. Door eeuwenlange invloed van water hebben zowel het inwonertal als de economische bedrijvigheden enorm geweldige successen gehad.
Doorheen geschiedenis heeft Enschede vooral zijn uitbreiding aan toe te schrijven aan zijn ligging langs een zeer belangrijk spoorwegnet en aan zijn positie ten opzichte van industrieontwikkelingen in Nederland, waarbij voornamelijk de IJsselmeerkreek de aangewezen plaats is geweest om versterkt vast te pakken door middel van dijken. Hierdoor kregen ze een economisch zwaartepunt dat uiteindelijk tot ontwikkelingen aanleiding gaf die rechtstreeks zijn verbonden met het concept « Holland ».
Types of ‘Holland’ in Enschede
Eens we de basis hebben gelegd door de historie en cultuur te beschrijven, kunnen wij zien dat er een specifieke invulling wordt gegeven aan dit begrip binnen Enschede. Wat zou men onder verstaan als ‘Holland’ met betrekking tot Enschede?
Uit onze context van waterinvloeden door dijken en landbouw kan duidelijk worden afgeleid dat het vooral gaat over de bestendiging, het op orde houden (invoering dijkconstructie) en ook een invulling geven aan de bewoners als Nederlandse. Uit dit is af te leiden dat Enschede een zeer nauwe betrokkenheid heeft met wat er traditioneel wordt verwacht van ‘Holland’, waarbij waterbeheersing centraal staat.
Door bijvoorbeeld de aandrijving in het gebied en de dijksystemen kan men dit wel als voorbeeld nemen. Overigens is dit slechts een theorie die, zoals gewoonlijk met elke verklaring van zaken over Enschede, zal worden onderzocht.
Huidige invulling ‘Holland’
Naarmate de tijd verstrijkt zijn er vele ontwikkelingen in Enschede omgevallen. Echter heeft dit niet tot een wijziging geleid aan de manier waarop men hier het begrip « Holland » voldoet.
Overigens kunnen we zeggen dat deze belevingswijze wel is afgedwongen door tijdverloop, maar uiteindelijk blijft Enschede verzekeren van een economisch succes en bovendien bleek dit tevens zeer gelieerd aan de dijkbeleid in Nederland.
Door het heengaan van oude vormen (door water) tot modernere structuren is er dus geen omslag gemaakt maar wordt juist verder getoond dat « Holland » zeker niet opgegeven was door Enschede, waarbij uiteraard gewerkt blijft aan het dijkbeleid.
Mislukte invulling
Niet iedereen is met de bestendiging van dit begrip gelukkig. Hieruit volgt dat er vele discussies zijn gevoerd door aanklagers die het niet eens waren over hoe de economische basis in Enschede moest worden ingevuld en voornamelijk, wat men zou moeten doen om deze « Nederlandse » karakterlijkheden te behouden. Aangezien uiteindelijk de meeste pogingen faalden, is er slechts een afgesleten weergave overgebleven van hoe men Enschede als onderdeel wil aanzien.
Uit praktisch gezichtspunt kan dit worden geïnventariseerd. Veel bezoeken hebben hierin niet noodzakelijk verandering in de manier waarop het begrip « Holland » wordt beschouwd en toegepast. Echter wel is te constateren dat men steeds meer bereid schijnt om er naar te kijken.
Advantages of ‘Holland’ concept
Het kan niet ontkend worden dat Enschede als gevolg van deze ontwikkelingen tot dusver een sterke economische basis heeft verworven. Daarnaast blijkt uit de analyse dat het begrip « Holland » een nauwe betrokkenheid heeft bij wat er traditioneel wordt verwacht in het gebied.
De historie en cultuur hebben hierin duidelijk hun sporen nagelaten, waarbij Enschede nu aantoonbaar veel is verbonden met de dijkbeleid in Nederland. Dit alles vormt dan ook een basis om te beweren dat dit concept zijn rol heeft gespeeld bij het realiseren van economische successen.
Echter mag evenmin worden ontkend dat er op meerdere punten sprake is geweest van conflicten en kritiek, vooral door de bevolking. Sommige mensen konden geen enkel verband ontdekken tussen Enschede en het « Holland » concept wat hierin leidde tot een grote discussie.
Limitations and Misconceptions
Wat voorbeelden zijn van wat niet in overeenstemming is met de verwachtingen om ‘Holland’ te benoemen aan Enschede. Ten eerste kan worden gezegd dat het doorheen bezoekers hierin slechts weinig verandering heeft gebracht. Waarover bestond men wel eens een mening: wie Enschede nu maar zou omschrijven, was dit niet ten koste van zijn ‘Nederlandse’ karakter.
Voor sommigen is het dan ook voorbarige om te stellen dat de belevingswijze van « Holland » in Enschede veranderd kan worden. Het dijkbeleid en bijbehorende activiteiten blijven echter voortbestaan. Dit geeft aan dat zowel bestaande economische successen als cultureel erfgoed een rol spelen bij het vasthouden van het begrip « Holland » in Enschede.
Samenvatting
Uit ons onderzoek is duidelijk gebleken dat de connecties tussen Enschede en ‘Holland’ vooral te maken hebben met dijkbeleid, waterinvloeden en Nederlandse waarden. Ondanks uiteenlopende meningen van bezoeken over het gebruik van deze naam kan niet worden ontkend dat er een sterke economische basis bestaat in Enschede.
Daarnaast heeft ons onderzoek aangetoond dat dit begrip nauw verbonden is met wat traditioneel wordt verwacht van « Holland » en Nederland. Door de historie, cultuur en belevingswijze zijn deze banden gevestigd. Hoewel er kritiek bestaat door een aantal mensen hebben verschillende pogingen om Enschede niet als onderdeel te behandelen van ‘Nederland’ gefaald.
In conclusie kan worden vastgesteld dat het begrip « Holland » in de context van Enschede zeker niet meer onbelangrijk is, maar juist een waarborg voor het bestaan aan dijkbeleid.